Eva van Dijk is relatiedeskundige en oprichtster van Ex Terug Gids. Ze schrijft over het terugwinnen van je ex, relatieherstel en de psychologie van relaties en relatiebreuken.

Meer weten over de vrouw achter deze artikelen? Lees hier meer over Eva van Dijk.

Er is iets gebeurd waardoor je ex je niet meer kan of wil vertrouwen. Misschien ben je vreemdgegaan. Misschien heb je gelogen, iets belangrijks verzwegen, of een belofte gebroken waar je ex op rekende. Misschien is er niet één groot moment aan te wijzen, maar heeft je gedrag over langere tijd het vertrouwen ondermijnd. Wat de oorzaak ook is, je zit nu in een pijnlijke situatie: je wilt je ex terug, maar tussen jullie staat een muur van wantrouwen die je niet zomaar kunt afbreken.

De kans is groot dat je al hebt gemerkt hoe hardnekkig dat wantrouwen is. Elke keer dat je iets belooft, kun je de twijfel bij je ex al bijna voelen. Elke poging om te laten zien dat je bent veranderd, wordt gelegd op een weegschaal die inmiddels doorslaat naar wantrouwen. Dat is uitputtend, voor jou én voor je ex.

In dit artikel laat ik je zien hoe vertrouwen bij een ex werkelijk werkt, waarom de dingen die je nu waarschijnlijk probeert vaak niet werken, en welke aanpak wel kans van slagen heeft. Eerlijk gezegd is er geen snelle route. Maar er is wel een route.

Wanneer is het vertrouwen echt beschadigd?

Vertrouwen kan op veel manieren beschadigd raken en elke situatie vraagt om een andere aanpak.

Vreemdgaan is de meest ingrijpende vorm. Niet alleen omdat het gaat om iemand anders, maar omdat het raakt aan de fundamenten van de relatie: seksuele exclusiviteit, emotionele beschikbaarheid en het gevoel bijzonder te zijn. Als je bent vreemdgegaan, is de wond die je hebt veroorzaakt dieper dan bij welke andere vertrouwensbreuk ook.

Liegen en verzwijgen is een tweede categorie. Een leugen over hoeveel je hebt gedronken, een verzwegen ontmoeting met een collega, geld dat je hebt uitgegeven zonder het te zeggen. Deze dingen lijken misschien kleiner dan vreemdgaan, maar ze kunnen minstens zoveel schade aanrichten: als je hierover hebt gelogen, waarover nog meer?

Beloftes breken is een derde vorm. Je had gezegd dat je zou stoppen met roken, drinken, gamen tot laat in de nacht, of welk gedrag dan ook dat een probleem was. Elke keer dat je terugviel, werd het vertrouwen kleiner. Op een gegeven moment gelooft je ex je gewoon niet meer, ook als je wel oprecht bent.

Emotioneel afwezig zijn is de vierde en misschien wel de meest onderschatte. Je was er wel maar niet echt. Je luisterde niet, je vroeg nergens naar, je zag niet wat er speelde bij je ex. Vertrouwen gaat niet alleen over eerlijkheid, het gaat ook over betrouwbare aanwezigheid. En die is weggevallen.

Kijk eerlijk naar welke situatie, of combinatie van situaties, op jou van toepassing is. Die eerlijkheid tegenover jezelf is de basis waarop je kunt gaan bouwen.

Waarom vertrouwen herstellen anders werkt dan je denkt

De meeste mensen die hun ex terug willen na een vertrouwensbreuk, denken in termen van bewijs. Ze willen bewijzen dat ze zijn veranderd, dat het niet meer zal gebeuren, dat ze het echt menen. Ze bedenken uitgebreide gesprekken waarin ze alles kunnen uitleggen. Ze schrijven brieven, sturen berichten, doen beloftes.

Het probleem is dat vertrouwen op deze manier niet werkt. Vertrouwen is geen argument dat je wint. Vertrouwen is een gevoel dat langzaam groeit door herhaalde ervaring. En dat gevoel kun je niet opeisen, hoe overtuigend je woorden ook zijn.

Sterker nog: bij iemand die je diep hebt gekwetst, werken woorden meestal averechts. Elk verhaal dat je vertelt om jezelf te verklaren, klinkt in de oren van je ex als een verdediging. Elke belofte die je doet, wordt afgezet tegen de beloftes die je eerder brak. Elke uitleg roept bij je ex dezelfde vraag op: “kan ik hem of haar wel geloven?”

Erken wat je hebt gedaan, echt

Dit is de eerste inhoudelijke stap, en het is een van de moeilijkste. Je moet erkennen wat je hebt gedaan. Niet door alleen maar “sorry” te zeggen, niet met een verklaring waarin je jezelf verdedigt, niet met een excuus dat probeert de schade te minimaliseren.

Echte erkenning betekent dat je specifiek benoemt wat je hebt gedaan, hoe dat je ex heeft geraakt, en dat je geen verzachtende omstandigheden zoekt om het minder erg te laten lijken. Als je bent vreemdgegaan, zeg je niet “ik was in een moeilijke periode”. Als je hebt gelogen, zeg je niet “ik wilde je niet kwetsen”. Deze uitspraken lijken oprecht, maar ze bevatten allemaal een kleine verdediging die je ex feilloos aanvoelt.

De formulering die wel werkt, is eenvoudig maar pijnlijk om uit te spreken: “Ik heb je gekwetst door X te doen. Ik begrijp waarom je me niet meer vertrouwt. Ik ga niet proberen het uit te leggen of goed te praten.” Dat is genoeg. Meer heeft je ex op dit moment niet nodig, en meer werkt alleen maar averechts.

Belangrijk: erkenning is een moment, geen doorlopende activiteit. Je hoeft dit niet elke keer te herhalen. Als je het eenmaal helder en oprecht hebt gezegd, ligt de bal bij je ex. Blijven hameren op hoe schuldig je bent, wordt vermoeiend en voelt zelfs manipulatief.

Geef je ex de ruimte om boos te zijn

Iets wat veel mensen niet snappen: als je ex boos is, is dat niet iets wat je moet oplossen. Dat is iets wat je moet toelaten.

Boosheid na vertrouwensschade is functioneel. Je ex verwerkt via die boosheid wat er is gebeurd. Elke keer dat jij die boosheid probeert te dempen, te relativeren of te sussen, zet je dus het verwerkingsproces stil. En zonder die verwerking is er geen echt herstel mogelijk, hooguit een oppervlakkige verzoening die bij de volgende trigger weer barst.

Concreet betekent dit dat je moet leren om verwijten te ontvangen zonder je te verdedigen. Als je ex zegt “je hebt me kapotgemaakt”, zeg je niet “zo bedoelde ik het niet”. Je zegt iets als “dat begrijp ik” of gewoon niets. Je knikt. Je luistert. Je laat het gebeuren.

Dit is verschrikkelijk moeilijk. Iedereen wil zichzelf verdedigen. Maar hier zit een van de belangrijkste sleutels: iemand die zich vrij kan uiten over de pijn, kan die pijn ook loslaten. Iemand die zich moet inhouden omdat de ander direct in de tegenaanval gaat, blijft hangen in die pijn.

Er zit een grens aan wat je moet accepteren. Fysiek geweld of dagenlange gesprekken waarin jij wordt afgebrand, zijn niet gezond voor jullie beiden. Maar heftige emotie, tranen, verwijten, boze berichten in het begin: dat is normaal en dat mag er zijn.

Werk aan wat je hebt beschadigd, in daden

Woorden zijn goedkoop geworden na een vertrouwensbreuk. Dat is een pijnlijk feit. Zeggen dat je bent veranderd, betekent op dit moment vrijwel niets. Wat wel iets betekent, is gedrag over langere tijd.

Als je bent vreemdgegaan omdat je in de kroeg met vrienden of vriendinnen makkelijk in verleiding kwam, dan moet je daar iets aan veranderen. Als je hebt gelogen over drank, dan moet je wat aan je drankgebruik doen. Als je beloftes brak omdat je geen zelfdiscipline had, dan ga je daaraan werken.

Belangrijk: die verandering moet er ook zijn als er niets op het spel staat. Als jij nu alleen anders bent omdat je ex nog meekijkt, dan prikt je ex daar feilloos doorheen. Echte verandering is verandering die blijft, ook als niemand kijkt. Vooral als niemand kijkt.

Wat niet werkt

Er zijn een aantal dingen die mensen na een vertrouwensbreuk vaak proberen, en die vrijwel altijd averechts werken. Ik noem ze hier zodat je ze kunt vermijden.

Grote gebaren maken. Bloemen, cadeaus, brieven vol emotie. Het werkt niet. Bij een vertrouwensbreuk voelen deze gebaren als omkoping. Iemand die je diep hebt gekwetst, wil geen cadeau van je, hij of zij wil zien dat je bent veranderd.

Ontelbare excuses aanbieden. Één keer echt zeggen dat het je spijt, is krachtig. Twintig keer sorry zeggen is vermoeiend en verlaagt de waarde van elke afzonderlijke verontschuldiging. Als je excuses hebt aangeboden, laat die dan staan. Herhaal ze niet.

Beloftes voor de toekomst. “Dit zal nooit meer gebeuren.” “Ik ga alles anders doen.” Deze zinnen klinken sterk, maar na een vertrouwensbreuk hebben ze nauwelijks waarde. Je ex heeft al eerder beloftes van je gehoord. Nieuwe beloftes maken de bestaande scepsis alleen maar groter.

Emotionele chantage. Zeggen dat je niet zonder je ex kunt, dat je ex je gered heeft, dat je kapotgaat zonder je ex. Dit is geen liefde tonen, dit is druk uitoefenen. En hiermee krijg je het vertrouwen niet terug.

Anderen bij het conflict betrekken. Vrienden vragen om voor jou te pleiten. Familie inzetten om je verhaal te vertellen. Kinderen zijdelings gebruiken. Dit voelt goedkoop en het schaadt de mensen die je erbij betrekt.

Denken dat tijd alle wonden heelt zonder dat je daar iets voor hoeft te doen. Sommigen denken dat vertrouwen zich vanzelf herstelt met genoeg tijd. Dat is niet waar. Tijd zonder echte verandering maakt de breuk juist dieper.

Wil je weten hoe groot jouw kans is om je ex terug te krijgen? Doe de gratis test en krijg direct inzicht in jouw situatie en wat je nu het beste kunt doen.

Of start direct met de Ex Terug Strategie van Annemarie Alberts, een aanpak die veel mensen in deze situatie houvast heeft gegeven.